Όλες οι δημοσιεύσεις του 2007!

Ας μπούμε σε μια τάξη!

Στο κείμενο που ακολουθεί, έχω κάνει μια προσπάθεια να συμπεριλάβω όλες τις δημοσιεύσεις που έγιναν μέσα στο 2007 στο "Ας μπούμε σε μια τάξη". Ελπίζω ότι κάτι τέτοιο θα βοηθήσει μελλοντικούς επισκέπτες να βρουν ευκολότερα την δημοσίευση που τους ενδιαφέρει...

Η όλη ιστορία ξεκινά φυσικά Σεπτέμβρη μήνα με μια ευχή.

Η συνέχεια γίνεται με ορισμένες σκέψεις πάνω στο θέμα "διδασκαλία της επιστημονικής μεθόδου". Συνολικά, το φλερτ του παρόντος blog με τις επιστημολογικές συζητήσεις συνεχίζεται ακάθεκτο μέχρι σήμερα: Το αντικείνο της συζήτησης μπορεί να είναι μια εκδήλωση, η χρήση της Βικιπαίδεια στη σχολική τάξη , μία σχετική powerpoint παρουσίαση ή ο χειρισμός του λάθους των μαθητών, πάντα όμως οι συζητήσεις βρίσκουν χώρο για να επεκταθούν και στα λημέρια της επιστημολογίας.

(το γιατί θεωρώ τέτοιες συζητήσεις απαραίτητες για τους διδάσκοντες τις φυσικές επιστήμες, θα το βρεις διάσπαρτο σε αυτές τις δημοσιεύσεις...)

Με τη μορφή πρακτικών συμβουλών για τη διδασκαλία, έχουν γίνει προτάσεις για:

- το διαχρονικό ζήτημα της παπαγαλίας,

- το επίσης διαχρονικό ζήτημα "διαχείριση της τάξης" (κυρίως εδώ, αλλά και λίγο χιουμοριστικά εδώ)

- το πώς πιστεύω ότι πρέπει να χειριζόμαστε τα λάθη που κάνουν οι μαθητές μας

- το πώς μπορούμε να διευκολύνουμε τις περιπέτειες μας με τα καινούργια εργαλεία που μας παρέχει το διαδίκτυο (ιστολόγια, RSS και προγράμματα wiki).

- το πού μπορούμε να βρούμε χρήσιμο εκπαιδευτικό υλικό: κείμενα, προσομοιώσεις, ιστοσελίδες (εδώ, εδώ και εδώ) ή videos

- τη σημασία των προφορικών παρουσιάσεων από την πλευρά των μαθητών

- τη χρήση κινουμένων σχεδίων στη διδασκαλία

Δεν θα μπορούσαν φυσικά να λείπουν και οι δημοσιεύσεις από την πλευρά της διδακτικής των φυσικών επιστημών. Τέτοιες αφορούν τον εποικοδομητισμό, τις εναλλακτικές ιδέες των μαθητών ή το ανακαλυπτικό μοντέλο για τη διδασκαλία και τη μάθηση.

Οι συχνοί επισκέπτες ίσως επιβεβαιώσουν το "κόλλημα" του γράφοντος με το θέατρο και την πεποίθηση του ότι, εκτός από οτιδήποτε άλλο, κάθε διδασκαλία είναι μια θεατρική παράσταση. Η κουβέντα λοιπόν γύρω από τη χρησιμότητα του θεάτρου στη διδασκαλία φυσικών επιστημών και όχι μόνο ξεκίνησε με το πώς υπάρχουμε σαν ηθοποιοί μέσα στις τάξεις και συνεχίστηκε με προτάσεις ένταξης του θεάτρου στη διδακτική διαδικασία.

Υπάρχουν δημοσιεύσεις που ασχολούνται με τους μαθητές που έχουν μαθησιακές δυσκολίες. Τις απόψεις μου για το θέμα της δυσλεξίας μπορείς να τις βρεις εδώ, ενώ μία μέθοδο εκμάθησης του πολλαπλασιασμού, την οποία θεωρώ κατάλληλη και για τους συγκεκριμένους μαθητές, θα βρεις εδώ.

Πολλές φορές οι δημοσιεύσεις μου προτείνουν στους αναγνώστες μια εκδήλωση ή ένα συνέδριο, οπότε βρίσκω κι εγώ την ευκαιρία να γράψω και καναδυό απόψεις...

Φυσικά ο όρος "εκδήλωση" χωράει πολλούς, οπότε ας πω ότι έχω αναλυτικότερα αναφερθεί σε:

- συνέδρια διδακτικής (εδώ, εδώ και εδώ),

- σεμινάρια για εκπαιδευτικούς,

- διαγωνισμούς,

- καλλιτεχνικές εκδηλώσεις που σχετίζονται με την επιστήμη,

- χρυσοστόμεια!

Οι κουβέντες περί εκπαιδευτικής πολιτικής αραιά και που μας επισκέπτονται... Αφορμές;

Το ζήτημα της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ("με το ζόρι θα μάθεις"), το επιχείρημα του χαβαλέ στις μαθητικές καταλήψεις ή η γνωστή έρευνα PISA2006 ... [Μιλώντας για πολιτική, για ένα ενδιαφέρον περιστατικό από τη σχολική τάξη με αφορμή τη γιορτή του Πολυτεχνείου, μπορείς να διαβάσεις εδώ].

Και τέλος, για να μην ξεχνάμε ότι υπάρχουμε στη χώρα που ονομάζεται blog-όσφαιρα, στο μικρό μας μαγαζί έχουμε και:

- μία λίστα με ιστολόγια συναδέλφων που έχω ξεχωρίσει,

- μία συζήτηση με αφορμή το διαγωνισμό εκπαιδευτικών ιστολογίων "edublog awards",

- τη συμβολή του "Ας μπούμε σε μια τάξη" στην Blog Action Day με θέμα το περιβάλλον

- τη συμβολή του "Ας μπούμε σε μια τάξη" στο blog-οπαίχνιδο "πού θα ήθελες να δεις γραμμένο το όνομά σου;"

Εκλαϊκευση επιστήμης (ΙΙ)

Σε μία σχετικά πρόσφατη δημοσίευση, με περισσή ευγένεια σου είχα "σερβίρει" ορισμένους προβληματισμούς σχετικά με ότι ονομάζουμε "εκλαϊκευση της επιστήμης".

Η όλη κουβέντα γινόταν με αφορμή την εκδήλωση "Η επιστήμη των Χριστουγέννων", η οποία διοργανώθηκε με τη συμβολή 8 νέων επιστημόνων και την υποστήριξη του Βρετανικού Συμβουλίου.

Μόλις αντιλήφθηκα ότι τα κείμενα πάνω στα οποία βασίστηκαν οι παρουσιάσεις των οκτώ νέων, δημοσιεύτηκαν στην ιστοσελίδα "walking greece". Το σχετικό άρθρο θα το βρεις εδώ.

Είτε λοιπόν εκείνο το κυριακάτικο πρωινό βρέθηκες στα καθίσματα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών είτε παρέμεινες πιστός στη ζέστη των παπλωμάτων σου, μια ιδέα για τις αξιότιμες προσπάθειες μερικών να γράψουν κείμενα εκλαϊκευσης της επιστήμης μπορείς να την έχεις...

Ρίξε μια ματιά, όλο και κάποια καλή ιδέα μπορεί να σου κατέβει!

Αυτά από μένα.

Καλές γιορτές σε όλους, είτε μαθαίνουν, είτε διδάσκοντας μαθαίνουν...

ΥΓ. Ίσως σκεφτείς να χρησιμοποιήσεις κάποιο από τα κείμενα για τη διδασκαλία σου. Και καλά θα κάνεις. Έχε στο νου σου όμως ότι το θέμα δεν είναι τόσο να εντάξεις κείμενα άλλων στη διδασκαλία σου, όσο το να προσπαθήσεις να φτιάξεις τα δικά σου. Σύμφωνα με το δικό σου ύφος γραφής και τις ανάγκες/προτιμήσεις των δικών σου μαθητών...

Τί λες;

Ιστολόγια εκπαιδευτικών

Οταν ξεκίνησω να γράφω στο "Ας μπούμε σε μια ταξη" είχα κάνει ένα γερό ψάξιμο στη blog-όσφαιρα για ιστολόγια συναδέλφων. Στο κάτω κάτω στόχος αυτού του blog είναι να επικοινωνήσει πρωτίστως με αυτούς.

Θυμάμαι ότι είχα προσπαθήσει τότε να εξαντλήσω κάθε τρόπο εντοπισμού "συναδελφικών" ιστολογίων και τα αποτελέσματα μου φαινόντουσαν μάλλον απογοητευτικά...

Όμως όλο αυτό το καιρό μιλάμε για 2-3 μήνες τώρα βλέπω να δημιουργούνται αρκετά ενδιαφέροντα ιστολόγια με θέμα την εκπαίδευση ή/και τις φυσικές επιστήμες. Και αυτό είναι το ζητούμενο. Να εκμεταλλευτούμε, όλοι όσοι ενδιαφερόμαστε να βελτιώσουμε τη δουλειά μας, τη δυνατότητα επικοινωνίας που μας δίνουν τα ιστολόγια.

Προσπαθώντας λοιπόν να δώσω ακόμη μια "σπρωξιά" σε αυτή τη μικρή προσπάθεια επικοινωνίας, είπα να κάνω μια αναφορά σε ιστολόγια που έχω εντοπίσει και να αφήσω το πεδίο των σχολίων ανοικτό για πιθανές προσθήκες/προτάσεις σας. Για λόγους που σχετίζονται με τις προτεραιότητές μου χε χε, θα περιοριστώ σε ιστολόγια εκπαιδευτικών που κρατούν τη κεντρική θεματολογία τους γύρω από το χώρο της εκπαίδευσης.

Έχουμε επισκεφτεί και λέμε:

- Το ιστολόγιο του καλωδιωμένου δάσκαλου, ενός ανθρώπου που δείχνει να διαθέτει αρκετή από την εμπειρία του "παλιού" στο χώρο και τον ενθουσιασμό του "νέου".

- Η συμπαθητικότατη Βδέλλα, το ιστολόγιο που καταφέρνει πολύ διακριτικά να μεταδίδει ένα αίσθημα ανθρωπιάς σε όσα περιγράφει. Από τις αναφορές του ιδιοκτήτη του στην εκδρομή που πήγε μέχρι τους προβληματισμούς του γύρω από σημαντικά ζητήματα εκπαίδευσης, το μήνυμα "προσπαθώ για καλύτερη κοινωνία/σχολείο" υπάρχει παντού...

- Το ιστολόγιο hey teacher μου κίνησε κάποια στιγμή το ενδιαφέρον, λόγω της όρεξης που φαινόταν από τα κείμενα του να έχει ο ιδιοκτήτης του. Βέβαια τελευταία δείχνει να έχει "αράξει", ποιος ξέρει τι βλέψεις έχει για το μέλλον του ιστολογιου του...

- Και το stealth school, μαζί με την κριτική του ματιά στις κουβέντες περί εκπαίδευσης, κάπου έχει χαθεί τώρα τελευταία. Δασκαλύκε δασκαλύκε είσαι εδώ;

- Πανταχού παρούσα και δυναμική η δασκαλούα αναμεταδίδει νέα και σκέψεις από την Κύπρο. Ακόμη και όταν θέλει να λουφάρει, βρίσκει τρόπους να κρατά το ιστολόγιο της ανανεωμένο!

- Μιας στις τόσες το ημερολόγιο ενός δασκάλου μας χαρίζει κάποιο κείμενο που κατά κανόνα έχει ενδιαφέρον.

- Δυναμικά δείχνει να μπαίνει στο παιχνίδι της blog-όσφαιρας και ο κύριος Μάργαρης. Με μία πολύ δυνατή πρόταση αρκετών links με εκπαιδευτικό υλικό και αντίστοιχους προβληματισμούς, έβαλε αρκετά λιθαράκια στο οικοδόμημα "εκπαιδευτικά blogs". Καλή συνέχεια!

- Ο χώρος της βιολογίας πάντως δείχνει να είναι πολύ μπροστά σε σχέση με τους υπολοιπους των φυσικών επιστημών. Ιστολόγια όπως τα b(io)log, καφές και τσιγάρο, science for coffee, η βιολογία στο σχολείο, biologists, hfr, στήνουν πολύ όμορφα κείμενα με αφετηρία τον κόσμο της βιολογίας και προορισμό οτιδήποτε βάλει ο νους σου. Ζητήματα εκπαίδευσης σε αρκετά καλή συχνότητα και σε καλές τιμές.

- Περισσότερο χρήσιμο για τους μαθητές του είναι το ιστολόγιο του Δάσκαλου Κ. . Ένα καλό παράδειγμα για όποιον ενδιαφέρεται να χρησιμοποιήσει ένα blog σαν δίαυλο επικοινωνίας με τους μαθητές του.

- Ο οξυδερκής αλλά δυσλεκτικός δάσκαλος δεν αφήνει συχνά δημοσίευση χωρίς την κατάλληλη επιχειρηματολογία και πολλές φορές τριγυρνά με κέφι στις σελίδες σχολιασμού. Keep walking!

- Από την άλλη, θεωρώ απαραίτητη την πολιτική "ματιά" σε ζητήματα εκπαίδευσης που βάζουν ιστολόγια όπως τα "εκ-κίνηση" και "εκπαιδευτικό ημερολόγιο". Η άποψη ότι οι αποφάσεις σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης επηρεάζονται σημαντικά και από πολιτικούς παράγοντες είναι άποψη που το "Ας μπούμε σε μια τάξη" ασπάζεται.

- Μια μεταλλαγμένη φιλόλογος με μπόλικη εξοικείωση με ζητήματα νέων τεχνολογιών έχει φτιάξει το let's blog together, μια από τις πιο πρόσφατες "ανακαλύψεις" μου. Με μικρό αλλά σταθερό ρυθμό δημοσιεύσεων.

- Στα λιβάδια των φιλολόγων τριγυρνά και το ιστολόγιο "Η γλώσσα στο Γυμνάσιο". Μπορεί η θεματολογία του τις περισσότερες φορές να αφορά τους συναδέλφους "της θεωρητικής", όμως όλο και κάπου θα βρεις κάτι που θα αφορά κι εσένα πε στην τετάρτη

- Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει. Το ιστολόγιο "οι εκπαιδευτικοί μιλούν" είναι ένα από τα ιστολόγια που μου αρέσει να εκφράζομαι, είτε σε μορφή ποστ, είτε σε μορφή σχολίων. Περάστε κόσμε!

Αυτά τα ολίγα ιστολόγια από την πλευρά μου.

Καλή συνέχεια σε όλους συγχωρέστε με αν ξέχασα κανέναν!

ΥΓ. Ας συμπληρώσω τη λίστα και με ένα ακόμη ιστολόγιο, αυτό του συναδέλφου Γ. Παναγιωτακόπουλου, το "Φυσικής Αναγνώσματα". Καινούργιο μεν, πολλά υποσχόμενο δε... Εύχομαι να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που από μόνο του έχει θέσει!

Διαγωνισμός PISA2006: Στραβά είν' ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε;

Σχετικά με τα αποτελέσματα του διαγωνισμού PISA 2006, δεν είναι δύσκολο να βρεις στο δίκτυο άφθονο υλικό και μαζί αρκετές ερμηνείες των αποτελεσμάτων...

Είτε σε κάποιο blog, είτε σε γνωστές εφημερίδες (όπως το Βήμα ή η Καθημερινή) οι απόψεις και οι ερμηνείες γύρω από τα αποτελέσματα του διαγωνισμού ("38η θέση οι έλληνες μαθητές ανάμεσα σε 15χρονους από 57 χώρες") δίνουν και παίρνουν. Χαρακτηρισμοί όπως "θλιβερή στατιστική" ή "η Ελλάδα έμεινε μετεξεταστέα", εμφανίζονται συχνά.

Απόψεις για το θέμα μπορείς να βρεις και εδώ, ενώ μπόλικη πληροφορία έχει μαζέψει για το θέμα το ιστολόγιο της ένωσης γονέων Αμαρουσίου. Αν βέβαια είσαι φανατικός των διαγραμμάτων, τότε μάλλον θα βρεις χρήσιμα αυτά που υπάρχουν στην ιστοσελίδα του Ανδρέα Κασσέτα.

Στο χορό της κουβέντας βρίσκω και το blog ενός φροντιστή, εκφράζοντας υποθέτω τη δική του οπτική, λέγοντας:

"Η ελληνική εκπαίδευση είναι ένας κεκλιμένος πύργος της PISA [...]. Ο πύργος της PISA δεν πέφτει γιατί στο Λύκειο παρά τα συνακόλουθα προβλήματα, η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών συμπληρώνει γνώσεις και αποκτά δεξιότητες με την παράλληλη απογευματινή φροντιστηριακή στήριξη".

(ολόκληρο το κείμενο υπάρχει εδώ)

[Έχει ενδιαφέρον πάντως, καθώς ένα από τα συμπεράσματα του ποστ που διαβάζεις σκοπεύω να αποδίδει εμμέσως μέρος των ευθυνών στη φροντιστηριακή εκπαίδευση...]

Ας πω λοιπόν κι εγώ την αποψούλα μου.

Λοιπόν. Αυτό που δεν βλέπω συχνά στις αναφορές στο πρόγραμμα PISA 2006, είναι ο τρόπος με τον οποίο αξιολογήθηκαν οι μαθητές από τις διάφορες χώρες του πλανήτη. Για τους μεθοδολόγους της έρευνας κάποιες πληροφορίες δίνονται εδώ, εγώ όμως θα μιλήσω περισσότερο στον κώδικα των "μάχιμων" εκπαιδευτικών ρωτώντας:

Τι στο καλό "θέματα" βάζουν σε αυτό το διαγωνισμό;

Μεταφράζοντας τις πληροφορίες που κι εσύ μπορείς να βρεις στην ιστοσελίδα του διαγωνισμού, μπορώ να σου πω ότι "χρησιμοποιούνται θέματα τα οποία διατυπώνονται και λύνονται στο χαρτί. Τα θέματα είναι ένα μίγμα ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής και ερωτήσεων ανοικτού τύπου στις οποίες ζητείται από τους μαθητές να διαμορφώσουν τη δική τους απάντηση. Είναι οργανωμένα σε ομάδες, κάθε μία από τις οποίες βασίζεται σε ένα κείμενο που σχετίζεται με κάποια πραγματική κατάσταση".

Και τί σημαίνουν όλα αυτά;

"Κύριε xrysostome, μπορείτε να μας πείτε ένα παράδειγμα να το καταλάβουμε;" ρωτάς εσύ.

"Μπορείτε να μας μεταφράσετε ένα παράδειγμα;" ακούω εγώ...

Τέλος πάντων.

Θα αναφερθώ σε ένα παράδειγμα. Στους μαθητές δόθηκε το παρακάτω κείμενο (υπενθυμίζω, η μετάφραση δική μου μαζί και οι ευθύνες...). Οι ερωτήσεις ακολουθούν.

"Ένας κτηνοτρόφος είχε μερικές αγελάδες σε έναν πειραματικό κτηνοτροφικό σταθμό. Ο αριθμός των μυγών όμως στη σιταποθήκη όπου ζούσαν οι αγελάδες ήταν τόσο μεγάλος, που η υγεία των αγελάδων είχε επηρεαστεί. Έτσι ο αγρότης ψέκασε τη σιταποθήκη και τις αγελάδες με το εντομοκτόνο Α.

Το εντομοκτόνο σκότωσε σχεδόν όλες τις μύγες. Λίγο καιρό αργότερα όμως, ο αριθμός των μυγών ξαναμεγάλωσε. Έτσι ο κτηνοτρόφος ξαναψέκασε με το εντομοκτόνο. Το αποτέλεσμα ήταν παρόμοιο με αυτό του πρώτου ψεκασμού. Όχι όλες, αλλά οι περισότερες από τις μύγες σκοτώθηκαν.

Πάλι, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ο πληθυσμός των μυγών αυξήθηκε, και ψεκάστηκαν πάλι με το εντομοκτόνο. Αυτή η ακολουθία γεγονότων επαναλήφθηκε πέντε φορές: μετά έγινε προφανές ότι το εντομοκτόνο Α γινόταν όλο και λιγότερο αποτελεσματικό στη δολοφονία των μυγών.

Ο κτηνοτρόφος παρατήρησε ότι σε όλους τους ψεκασμούς είχε χρησιμοποιηθεί εντομοκτόνο από μια συγκεκριμένη δεξαμενή, εκεί όπου είχε κατασκευαστεί το εντομοκτόνο. Σκέφτηκε λοιπόν ότι υπάρχει η πιθανότητα το εντομοκτόνο να αποσυντίθεται καθώς περνά ο χρόνος".

Οι ερωτήσεις:

α) "Ο κτηνοτρόφος υπέθεσε ότι το εντομοκτόνο αποσυντίθεται καθώς περνά ο χρόνος. Εξήγησε περιληπτικά πώς θα μπορούσε να ελεγχθεί αυτή η υπόθεση".

β) "Ο κτηνοτρόφος υπέθεσε ότι το εντομοκτόνο αποσυντίθεται καθώς περνά ο χρόνος. Γράψε δύο εναλλακτικες αιτιολογήσεις του ισχυρισμού "το εντομοκτόνο Α γίνεται όλο και λιγότερο αποτελεσματικό".

Και τώρα που διάβασες το "θέμα που έπεσε", στο ζουμί.

Τί ακριβώς αξιολογεί αυτό το θέμα;

Κάποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι αξιολογεί την ικανότητα του μαθητή να περιγράφει ένα πειραματικό τρόπο ελέγχου μιας υπόθεσης. Ή την ικανότητα του να χρησιμοποιεί μία "πηγή γνώσης" (στο παράδειγμα, το κείμενο που δόθηκε στους μαθητές) και να διαλέγει από εκεί τις πληροφορίες που του είναι απαραίτητες για να επιχειρηματολογήσει. Ή την ικανότητα να διαμορφώνει εναλλακτικές ερμηνείες του ίδιου ισχυρισμού.

Ενδιαφέρον όμως έχει να δούμε και τί δεν αξιολογεί αυτό το θέμα. Άσε το δέντρο, κοίτα το δάσος.

Το θέμα αυτό δεν αξιολογεί τη γνώση ή τη χρήση μαθηματικού φορμαλισμού. Δεν αξιολογεί την αποστήθιση πληροφοριών. Δεν αξιολογεί τη γνώση γύρω από συγκεκριμένη "θεωρία" των φυσικών επιστημών αλλά την επιχειρηματολόγια γύρω από κάποια εναλλακτική. Δεν αξιολογεί πειραματικές δεξιότητες. Δεν αξιολογεί γνώσεις ή πληροφορίες από την ιστορία της επιστήμης. Δεν αξιολογεί ικανότητες "επίλυσης ασκήσεων", δεν ... , δεν ... .

Δεν αξιολογεί δηλαδή δεξιότητες τις οποίες πιθανότατα το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα προσπαθεί (ή τουλάχιστον δηλώνει ότι προσπαθεί) να καλλιεργήσει.

Που σημαίνει ότι αν αξιολογούσε κάποια από αυτές, τα αποτελέσματα δεν θα ήταν τα ίδια. Αν για παράδειγμα, οι ιθύνοντες του προγράμματος PISA αποφάσιζαν να αξιολογήσουν πόσο εξοικειωμένοι είναι οι μαθητές του πλανήτη με την όχι εύκολη διαδικασία "επίλυση ασκήσεων", τότε θα τα πηγαίναμε πολύ καλύτερα εδώ οι συμπαθείς "φροντιστηριάδες" βοηθούν αρκετά...

Σημείο-κλειδί λοιπόν στο συλλογισμό μου αποτελεί η διαπίστωση πως όταν μια διδακτική διαδικασία αξιολογείται, στην ουσία συγκρίνεται με κάποια εκ των προτέρων δεδομένα κριτήρια.

Που σημαίνει ότι δεν νομιμοποιούμαστε να μιλάμε για "χαμένα" και "κερδισμένα" εκπαιδευτικά συστήματα, αλλά για εκπαιδευτικά συστήματα που συμβαδίζουν ή δεν συμβαδίζουν με τα κριτήρια του εκάστοτε διαγωνισμού.

[Τα κριτήρια αυτά βέβαια, δεν έρχονται από τον ουρανό. Εκφράζουν τις εκάστοτε προτεραιότητες. Με τον ίδιο τρόπο που ο Ψυχρός Πόλεμος καθόριζε τις προτεραιότητες της εκπαίδευσης των φυσικών επιστημών (το σχετικό μου κείμενο είναι εδώ), με τον ίδιο τρόπο στις μέρες μας οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ έχουν αρκετά δυνατή "φωνή", ώστε να προσανατολίζουν ολόκληρα εκπαιδευτικά συστήματα...]

Προσωπικά επομένως, θα αποφύγω τις ταφόπλακες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος - χωρίς να λέω ότι δεν έχει απίστευτα λάθη. Περισσότερο θα μετατρέψω όλη αυτή την κριτική σε προσωπικό προβληματισμό:

- Εγώ μπορώ να διδάξω όσα ο διαγωνισμός του PISA αξιολογεί;

- Με ποιο τρόπο θα έκανα κάτι τέτοιο;

- Μπορώ "να κάνω φυσική", χωρίς μαθηματικά;

- Μπορώ να υποστηρίξω διδασκαλίες που δεν αφορούν συγκεκριμένη θεωρία των φυσικών επιστημών αλλά τη σύγκριση μεταξύ εναλλακτικών;

- Μπορώ, αντί για έννοιες των φυσικών επιστημών, να διδάξω τρόπους συλλογισμού;

Προβληματισμοί που μάλλον συνάδελφε σε αφορούν...